අද අපේ ජීවිතයේ ඕනෑම තැනක—සුපිරි වෙළඳසැලේ සිට බස් රථය දක්වා—කුඩා කළු සහ සුදු කොටු රටාවක් දක්නට ලැබේ. මෙය අප QR Code (Quick Response Code) ලෙස හඳුන්වයි. තත්පරයකටත් අඩු කාලයකින් තොරතුරු ලබාගත හැකි මෙම තාක්ෂණය ලෝකය පුරා මෙන්ම ශ්රී ලංකාව තුළද දැවැන්ත වෙනසක් සිදුකර ඇත.
QR කේතයේ ඉතිහාසය
QR කේතය මුලින්ම ලොවට හඳුන්වා දුන්නේ 1994 වසරේදී ජපානයේ Denso Wave නම් සමාගම විසිනි.
-
නිර්මාණය: මෙහි නිර්මාණකරු ලෙස සැලකෙන්නේ Masahiro Hara මහතායි.
-
අරමුණ: මුල් කාලයේදී මෙය නිර්මාණය කළේ මෝටර් රථ නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශාලාවල අමතර කොටස් ඉතා වේගයෙන් නිරීක්ෂණය (Track) කිරීම සඳහායි.
-
බාර්කෝඩ් එකට වඩා වෙනස: සාමාන්ය බාර්කෝඩ් එකකට ගබඩා කළ හැකි තොරතුරු ප්රමාණය ඉතා සීමිත වුවත්, QR කේතයකට සිය ගුණයක් වැඩි දත්ත ප්රමාණයක් රඳවා ගත හැකිය.
නූතන විකාශනය සහ වැදගත්කම
ස්මාර්ට් ෆෝන් (Smartphones) වල පැමිණීමත් සමඟ QR කේතය කාර්මික භාවිතයෙන් මිදී සාමාන්ය ජනතාව අතරට ආවේය.
-
ස්පර්ශයකින් තොර ගෙවීම් (Contactless Payments): මුදල් නෝට්ටු වෙනුවට QR කේතයක් ස්කෑන් කිරීමෙන් ගෙවීම් කිරීම අද ප්රචලිත වී ඇත.
-
තොරතුරු හුවමාරුව: වෙබ් අඩවි ලිපින (URLs), Wi-Fi මුරපද, සහ ඩිජිටල් මෙනු පත් (Menu cards) සඳහා මෙය බහුලව යොදා ගැනේ.
-
ආරක්ෂාව සහ නිරවද්යතාව: ව්යාජ භාණ්ඩ හඳුනා ගැනීමට සහ නිෂ්පාදන වල ගුණාත්මකභාවය පරීක්ෂා කිරීමට QR කේත උදව් වේ.
ශ්රී ලංකාව තුළ QR කේතයේ වර්තමාන භාවිතය
ලංකාව තුළ QR තාක්ෂණය සැබෑ වෙනසක් ඇති කළේ මෑතකාලීන ආර්ථික සහ තාක්ෂණික ප්රවණතා සමඟිනි.
LANKAQR සහ මූල්ය ගනුදෙනු
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව හඳුන්වා දුන් LANKAQR ක්රමය හරහා ඕනෑම බැංකු ඇප් එකකින් ඕනෑම වෙළඳසැලක ගෙවීම් කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. මේ නිසා මුදල් පසුම්බියක් නොමැතිව ජංගම දුරකථනයෙන් පමණක් ගනුදෙනු කිරීමට ලාංකිකයන් හුරුවී සිටියි.
ඉන්ධන බලපත්රය (National Fuel Pass)
ලංකාවේ QR කේතය වඩාත් ජනප්රිය වූයේ ඉන්ධන අර්බුදය පැවති සමයේය. ජාතික ඉන්ධන බලපත්රය හරහා ක්රමානුකූලව ඉන්ධන ලබාදීමට මෙම තාක්ෂණය භාවිතා කළ අතර, එය තාක්ෂණය සාමාන්ය ජනතාවට සමීප කළ සන්ධිස්ථානයක් විය.
රාජ්ය සහ පෞද්ගලික අංශය
-
ප්රවේශ පත්ර: සිනමා ශාලා සහ උත්සව සඳහා ඩිජිටල් ටිකට් පත් ලෙස.
-
ලේඛන සත්යාපනය: උප්පැන්න සහතික සහ විභාග සහතික වල නිවැරදිභාවය තහවුරු කිරීමට.
-
අලෙවිකරණය: වෙළඳ දැන්වීම් හරහා පාරිභෝගිකයා කෙලින්ම වෙබ් අඩවි වෙත යොමු කිරීමට.
QR කේතය යනු හුදෙක් කොටු රටාවක් නොව, භෞතික ලෝකය සහ ඩිජිටල් ලෝකය යා කරන පාලමකි. ශ්රී ලංකාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීමට සහ වංචා අවම කිරීමට මෙම තාක්ෂණය ඉදිරියටත් විශාල රුකුලක් වනු ඇත