එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ගැන කෙටියෙන්

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ආරම්භය

දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේදී ලෝකයට අත්වූ බිහිසුණු විනාශයත් සමඟ, තවත් එවැනි යුද්ධයක් ඇතිවීම වැළැක්වීම සඳහා ජාත්‍යන්තර එකඟතාවයක අවශ්‍යතාවය දැඩිව දැනුණි. මීට පෙර පැවති “ජාතීන්ගේ සංගමය” (League of Nations) දෙවන ලෝක යුද්ධය වැළැක්වීමට අසමත් වූ බැවින්, වඩාත් ශක්තිමත් සංවිධානයක අවශ්‍යතාවය මතු විය.

• ස්ථාපනය: 1945 ජූනි 26 දින ඇමරිකාවේ සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ නුවරදී රටවල් 50ක නියෝජිතයින් විසින් එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියට අත්සන් තබන ලදී.

• නිල ආරම්භය: එම වසරේම 1945 ඔක්තෝබර් 24 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය නිල වශයෙන් පිහිටුවන ලදී. සෑම වසරකම ඔක්තෝබර් 24 “එක්සත් ජාතීන්ගේ දිනය” ලෙස සමරනු ලබන්නේ එබැවිනි.

මූලික අරමුණු

එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියට අනුව එහි ප්‍රධාන අරමුණු හතරක් හඳුනාගත හැකිය:

1. ජාත්‍යන්තර සාමය සහ ආරක්ෂාව පවත්වා ගැනීම

ලෝකයේ රටවල් අතර ඇතිවන ගැටුම් සාමකාමීව විසඳා ගැනීම සහ තවත් ලෝක යුද්ධයක් ඇතිවීම වැළැක්වීම මෙහි මූලිකම අරමුණයි. යම් හෙයකින් සාමය කඩවන අවස්ථාවකදී මැදිහත් වී එය සමනය කිරීමට මෙම සංවිධානය කටයුතු කරයි.

2. ජාතීන් අතර මිත්‍රත්වය වර්ධනය කිරීම

සෑම ජාතියකටම සමාන අයිතිවාසිකම් ඇති බවත්, තම අනාගතය තීරණය කිරීමට ඔවුනට අයිතියක් ඇති බවත් (සවයං තීරණ අයිතිය) පිළිගනිමින් රටවල් අතර සුහදශීලී සබඳතා ගොඩනැගීම මෙහි අරමුණකි.

3. ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතාවය ගොඩනැගීම

ලෝකයේ පවතින ආර්ථික, සමාජීය, සංස්කෘතික සහ මානුෂීය ගැටලු විසඳා ගැනීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සහයෝගය ලබා ගැනීම මෙයින් අදහස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස දරිද්‍රතාවය තුරන් කිරීම, සෞඛ්‍ය පහසුකම් නැංවීම සහ ස්වභාවික විපත්වලදී උදවු කිරීම දැක්විය හැකිය.

4. මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම

ජාති, ආගම්, කුල හෝ ස්ත්‍රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව ලෝකයේ සෑම මනුෂ්‍යයෙකුටම හිමිවිය යුතු මූලික අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස තහවුරු කිරීම සහ ඒවා ප්‍රවර්ධනය කිරීම එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රධාන වගකීමකි.

සංවිධානයේ ව්‍යුහය (ප්‍රධාන ආයතන)

මෙම අරමුණු ඉටුකර ගැනීම සඳහා ප්‍රධාන අංශ හයක් යටතේ මෙහෙයුම් සිදු කෙරේ:

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය යනු හුදෙක් දේශපාලන සංවිධානයක් පමණක් නොව, මානව වර්ගයාගේ යහපැවැත්ම උදෙසා පෙනී සිටින ගෝලීය වේදිකාවකි.